Jak czytać ostrzeżenie przed tajfunem

Synoptycy

Centrum Prognoz Pogody CWA obserwuje pogodę przez całą dobę. Do jego zadań należą prognozy, uważne śledzenie tajfunów i terminowe ostrzeżenia przed nimi oraz kanały informacji dla mieszkańców, takie jak automatyczne infolinie pogodowe 166 i 167.

Sam urząd powstał w 1941 roku w Chongqing jako Centralne Biuro Meteorologiczne (Central Weather Bureau). W 1947 roku trafił pod Ministerstwo Transportu i Komunikacji, a w 1949 roku przeniósł się na Tajwan. W 1957 roku uproszczono jego strukturę, a większość zadań przejęła Prowincjonalna Instytucja Meteorologiczna Tajwanu; w 1971 roku przeszedł reorganizację i wrócił pod ministerstwo, a 15 września 2023 roku został podniesiony do rangi Centralnej Administracji Meteorologicznej.

Ile jest tajfunów

Według CWA między czerwcem a grudniem nad zachodnią częścią Północnego Pacyfiku powstaje zwykle około 21–25 tajfunów, a mniej więcej 3–5 z nich oddziałuje na okolice Tajwanu. Każdy sezon jest inny, dlatego CWA publikuje też prognozy sezonowe.

Tajfun nie musi wejść na ląd, żeby był groźny. Ostrzeżenia i prognozy prawdopodobieństwa CWA, opisane niżej, opierają się na obszarze silnego wiatru wokół środka tajfunu, bo ten obszar może dotrzeć do wybrzeża, nawet gdy oko przechodzi nad morzem.

Ostrzeżenia morskie i lądowe

CWA wydaje dwa rodzaje ostrzeżeń przed tajfunem, dla morza i dla lądu, a kiedy wydaje każde z nich, wyjaśnia w swoich odpowiedziach na częste pytania. Angielska notka na stronie ostrzeżeń wiąże ostrzeżenie z chwilą, w której promień wiatru o prędkości 30 węzłów ma dotrzeć do lądu na Tajwanie, Kinmen lub Matsu, z progiem 18 godzin. Trzydzieści węzłów to około 56 kilometrów na godzinę, czyli 7 w skali Beauforta. Gdy ostrzeżenie obowiązuje, komunikaty ukazują się co godzinę, w razie potrzeby częściej.

W tych samych odpowiedziach CWA wyjaśnia, kogo pytać, czy w czasie tajfunu odwołano pracę i zajęcia w szkołach, oraz co znaczy, że tajfun „wszedł na ląd”.

Dlaczego prognozy się rozchodzą

Prognoza tajfunu to najlepsze oszacowanie, dokąd pójdzie jego środek, a każdy kolejny dzień czyni je mniej pewnym. CWA publikuje własne średnie błędy prognoz toru z lat 2019–2023:

• 12 godzin naprzód: 56 km
• 24 godziny naprzód: 83 km
• 48 godzin naprzód: 143 km
• 72 godziny naprzód: 215 km
• 96 godzin naprzód: 275 km
• 120 godzin naprzód: 357 km

Innymi słowy: im dalej w przyszłość sięga prognoza, tym szerszy pas miejsc, do których tajfun może dotrzeć, i tym ostrożniej trzeba traktować pojedynczą linię na mapie.

Co oznacza prawdopodobieństwo

Żeby pokazać tę niepewność, CWA publikuje prawdopodobieństwa prędkości wiatru, oparte na błędach jej prognoz z lat 2019–2023. Wartość 80% oznacza, że w 80 na 100 podobnych prognoz promień wiatru 30 węzłów przechodził nad danym miejscem.

Produkt obejmuje do 120 godzin naprzód i jest aktualizowany co 6 godzin, aż tajfun zaniknie. Zawiera mapę obszaru, przez który środek tajfunu przejdzie z prawdopodobieństwem 70%, prawdopodobieństwa dla głównych miast i wysp, wykres zmian prawdopodobieństwa od prognozy do prognozy oraz dwa czasy nadejścia silnego wiatru: najbardziej prawdopodobny i najwcześniejszy rozsądny. Ten wcześniejszy jest przeznaczony dla osób, które potrzebują więcej czasu na przygotowania, na przykład grup szczególnie narażonych.

W swoim przewodniku CWA podaje przykład tajfunu Koinu z 2023 roku. Dla miasta Taitung prawdopodobieństwo wzrosło z 11% o 14:00 29 września do 72% o 20:00 1 października.

Czego prawdopodobieństwo nie mówi

Prawdopodobieństwo nie jest miarą siły: CWA zaznacza, że sama ta liczba nie mówi, jak groźne będą wiatr i deszcz. Nie podaje też prawdopodobieństwa wejścia na ląd, konkretnych szkód ani wydania ostrzeżenia i nie nadaje się do tajfunów wolnych, stojących w miejscu lub zataczających pętle, których tory są jeszcze mniej pewne.

CWA przedstawia je jako wczesną wskazówkę na trzy do pięciu dni przed nadejściem tajfunu. W ciągu ostatnich 24 godzin i zawsze, gdy obowiązuje ostrzeżenie, głównym źródłem informacji pozostają komunikaty ostrzegawcze, aktualizowane częściej.

Coraz lepsze prognozy

Plan strategiczny CWA obejmuje wydłużenie okresu, na jaki prognozuje się tory depresji tropikalnych, oraz poprawę trafności prognoz toru i siły tajfunów w modelu regionalnym, z zapisanym celem 8%. Inne punkty planu to nowa generacja globalnego systemu prognoz, model regionalny o rozdzielczości 1 kilometra, odbiór danych z nowych japońskich, koreańskich, europejskich i amerykańskich satelitów meteorologicznych oraz wykorzystanie sztucznej inteligencji do ulepszania wyników modeli.

Tajfuny i najwyższy budynek miasta

W Tajpej wiatr tajfunów ukształtował też najwyższy budynek miasta. Księga rekordów Guinnessa podaje, że podczas tajfunu Soudelor w sierpniu 2015 roku, gdy w Tajpej wiało z prędkością około 160 kilometrów na godzinę, tłumik Taipei 101 wychylił się o 1 metr, najwięcej w swojej historii. Naukowcy z Instytutu Nauk o Ziemi Academia Sinica badali drgania wieży podczas tajfunu Fanapi w 2010 roku. Tę historię opowiada strona Wahadło w drapaczu chmur.